Well Hello Mr. Soul

Mr. Soul is een mooi, iconisch nummer van de vroege Neil Young dat zowel muzikaal als tekstueel al heel straf in elkaar zit.
Voor de liefhebbers fileren we het nummer hier van onder tot boven.

neil young

Context

Neil Young schreef het nummer in 1967, tijdens de Buffalo Springfield periode, in een kleine eenvoudige blokhut in Utica Drive in Laurel Canyon: een slaapkamer, een badkamer en een veranda op het einde van een pad met een trap van meer dan tweehonderd treden. John Densmore, de drummer van The Doors was er zijn onderbuur. Hij schreef er ‘Mr. Soul’, ‘Expecting to fly’, ‘Broken arrow’, …
Hij beweert dat de tekst van Mr. Soul binnen 5 minuten op een stuk krant gekrabbeld stond en dat hij er nadien nooit nog iets aan veranderd heeft…

Tuning and chords

Mr. Soul wordt gespeeld in een ‘double drop D’ tuning.
Neil Young houdt van die alternatieve gitaarstemming. ‘Ohio’; ‘Cortez the killer’ en ‘Cinnamong girl’ hebben dezelfde stemming. Stephen Stills schreef ‘Cost of freedom’ in double drop D en ook ‘The Chain’ van Fleetwood Mac wordt met die stemming gespeeld.
In een Double Drop D worden de bovenste en onderste snaar van de gitaar twee halve tonen naar beneden gestemd. EADGBE wordt daardoor DADGBD.

Waarom kiest men voor een Double Drop D tuning?

  • Spelen op Double Drop D gestemde gitaar klinkt vettiger dan met de gewone stemming. Op de open basssnaar geraak je gewoon één toon dieper. Meer bas en die bassnaar ligt dan ook nog een losser dan bij een E gestemde bassnaar en dat klinkt gewoon… tja, dieper, vettiger 🙂
    Sommigen stemmen zelfs alle 6 de snaren van een Douple Drop D nog een volledige toon lager (een Double Drop C) om nóg vettiger te gaan.
    Maar daarvoor moet je dan dikkere  snaren leggen en dus een tweede gitaar kopen. Only for pro’s and gear sluts dus…
  • Doordat de 2 bassnaren D en A (grondtoon, kwint) gestemd zijn kan je heel makkelijk met één vinger de powerchords schuiven op de bovenkant van de gitaarnek. In de Buffalo Springfield versie hoor je dat goed in de intro: een soort ‘I can’t get no satisfaction’ rif wordt met die powerchords gespeeld.
  • Je kan met Double Drop D ook makkelijk een ‘drone’ sound creëren in een song. Zo’n drones hoor je goed in de unplugged versie van Mr. Soul. De D en de A klinken quasi monotoon doorheen de ganse song. Bezwerend heet dat dan.

De grondtoon van nummers die gemaakt zijn voor Double Drop D is doorgaan RE.
Een RE akkoord in een Double Drop D stemming neem je als volgt.

doublre drop D.jpg

Met slechts 2 vingers op de frets speel je 3 verschillende Re’s en 2 verschillende La’s.
Eerder een meerklank dan een akkoord, je krijgt alleen grondtonen en de kwinten.
Een soort Re akkoord dat twijfelt tussen majeur of mineur. In de muziektheorie heet dat een open kwint.
In de hoogte krijgt je op de twee hoogste snaren nog een natural chorus cadeau. De hoogste snaar is een open D en de B snaar krijgt een D op het 3de fret. Doordat die twee snaren dezelfde noot spelen maar anders klinken komen je tot een heel rijke klankvorming net zoals op een twelve-string.
Al die elementen zorgen ervoor dat een Re akkoord in de Double Drop D stemming iets speciaals, iets mysterieus heeft.

Rhyme scheme

Neil Young is de zoon van Scott Young een Canadees schrijver en journalist en de appel valt duidelijk niet ver van de boom. Neil gebruikt in Mr. Soul een ingenieus rijmschema. In elke regel zitten mooi verstopte binnenverzen.

rijmschema 2

Die binnenverzen zorgen voor een bijzondere ritmiek doorheen het ganse lied. Ze bestaan steeds uit twee rijmende woorden zonder vaste plaatsen of  vaste intervallen.
Young lijkt de klanken van de binnenrijmen heel gewust gekozen te hebben.  Zachte klanken in de eerste strofe als een soort mellow intro sfeertje.
In de tweede en derde strofes zorgen hardere lettergrepen zoals trace/face, raise/praise, sick/trick voor veel meer onrust wat dan weer past met de inhoud van de tekst.
Geniaal (als je het ons vraagt) en heerlijk om te zingen.

Lyrics

In de eerste strofe verwondert Neil zich over de impact van het succes dat hem op dat moment overkomt. Buffalo Springfield had in die tijd in Los Angeles een ijzersterke live reputatie en het publiek ging regelmatig volledig door het dak wanneer Stills en Young en de anderen er hun energieke shows gaven. Young vraagt in de eerste strofe af hoe het komt dat de bewondering voor zijn muziek zo hard afstraalt op zichzelf. Young houdt niet van de aandacht, hij wil de idolatrie eigenlijk ontlopen maar stelt vast dat hij daar zelf nauwelijks nog impact of controle over heeft.

Oh, hello Mr. Soul, I dropped by to pick up a reason
For the thought that I caught that my head is the event of the season
Why in crowds just a trace of my face could seem so pleasin’
I’ll cop out to the change, but a stranger is putting the tease on.

De tweede strofe gaat over de dubbelzinnige verhouding die Young heeft met zijn vrouwelijke fans. Voor een succesvol rock&roll artiest waren er in Los Angeles tijdens ‘the summer of love’ meisjes in overvloed. De magere, onervaren jongeman uit Canada is niet ongevoelig voor het vrouwelijk schoon dat hem induceert in het bruisende nachtleven van Los Angeles. Maar Neil Young is ook een loner en hij houdt er niet van dat er teveel beslag op hem gelegd wordt.
HIj omschrijft die dualiteit heel mooi in de laatse regel van de tweede strofe. Elk meisje dat Neil die zomer meeneemt naar zijn hut in Laurel Canyon lijkt ’s ochtends ook een stuk van hemzelf mee te nemen.

I was down on a frown when the messenger brought me a letter
I was raised by the praise of a fan who said I upset her
Any girl in the world could have easily known me better
She said, You’re strange, but don’t change, and I let her.

De laatste strofe gaat over Young’s eplilepsie aanvallen en hoe de angst voor zo’n aanval hem soms volledig verlamt op het podium. Wanneer hij volledig verstijft om zo’n aanval tegen te houden denkt het publiek dat dit deel is van de performance en gaan ze nog meer uit hun dak.

In a while will the smile on my face turn to plaster?
Stick around while the clown who is sick does the trick of disaster
For the race of my head and my face is moving much faster
Is it strange I should change? I don’t know, why don’t you ask her?

Harmonica

In de unplugged versie begeleidt Neil Young zichzelf met een harmonica.
Neil speelt harmonica zoals hij gitaar speelt, less is more. Geen technische hoogstandjes maar zo vol gevoel dat het een muzikaal hoogstandje is.
Neil speelt op een C-harmonica en gebruikt drawtones en drawbends om in de Re toonaard te spelen. Dat heet de derde positie op een mondharmonica: D mineur toonaard op een C harmonica.

Versions

18 november 1967: Buffalo Springfield – Buffalo Springfield Again
De oerversie van Mr. Soul is de Rock&Roll versie van bij Buffalo Springfield op hun tweede plaat.
Hoewel de song een B-kantje was van Bluebird stond de song toch als eerst op de LP Buffalo Springfield Again.
De openingsrif klinkt als een soort binnenstebuitengedraaid Satisfaction van The Rolling Stones. Een strakke drum, een pompende bas, de duellerende gitaren van Young en Stills, de snijdende stem van Neil en de mooie harmonieën van de anderen.
Mr. Soul is een Rock nummer in de puurste vorm door een band die alles in zich had om bijzonder groot te worden maar uiteenspatte door botsende ego’s en jeugdige onervarenheid.

Buffalo Springfield again

Bijzonder jammer dat nauwelijks live opnames in die bezetting beschikbaar zijn.
Maar onderstaande opname van Augustus 1967 geeft een indicatie hoe die band live moet geklonken hebben.


29 december 1982: Neil Young – Trans

“The time Neil Young got sued for not sounding like himself.”

Deze bizarre plaat is een bijzonder mooie illustratie van hoe Neil steeds probeerde om de vinger aan de pols te houden. We zijn begin jaren ’80, de personal computer heeft net zijn intrede gedaan, Kraftwerk heeft de plaat computer world gemaakt en Neil Young voelt dat er iets aan het gebeuren is.
Terwijl CSN zichzelf voor de zoveelste keer aan het recupereren zijn experimenteert hij met electronica, de eerste synths en een Sennheiser Vocoder VSM201.
Dat toestel was initieel bedoeld om het signaal van de menselijke stem te comprimeren om telecommunicatie te optimaliseren.
Neil Young gebruikte de vocoder in zijn muziek als een metafoor voor de moeilijke communicatie die hij had met zijn zwaar gehandicapte zoon.
Dat een nummer zoals Mr. Soul net op deze plaat opduikt is niet verwonderlijk aangezien dat nummer in essentie ook gaat over communicatieproblemen, maar dan de moeilijke communicatie die Neil Young in de beginjaren had met zijn fans en omgeving.
Diezelfde fans begin jaren 80 konden de nieuwe muzikale bocht maar matig apprecieren en de plaat was commercieel geen succes. Platenbaas Geffen daagde Neil zelfs voor de rechter omdat zijn muziek niet meer als Neil Young klonk.

neil-young-trans

15 juni 1993: Neil Young – Unplugged

1993 is het jaar van de legendarische MTV unplugged sessie van Sprinsteen, Rod Steward, 10.000 maniacs, Nirvana… en ook Neil Young
Uit de optredens worden clips gemonteerd die continu te zien zijn op MTV. Die clips ondersteunen dan de verkoop van de Unplugged CD’s die worden uitgebracht.

Begin jaren 90 kenden we Neil Young van Rockin’ in the free World en van Harvest Moon. De unplugged CD was bijzonder. Akoestisch maar in tegenstelling tot de radiohit Harvest Moon totaal niet melig. Rauw en intens maar tegelijk kwetsbaar en ingetogen. Een soort mix tussen grunge en folk. De nummers klonken vertrouwd maar toch heel authentiek. De plaat was voor ons, generation x, de eerste kennismaking met Neils vroeger repertoire.

Mr. Soul was het tweede nummer op de plaat.
Het is indrukwekkend hoe Neil Young de song herkneedt tot een volledig nieuwe versie.
Na de originele versie (Folkrock) en de Trans versie (electronische muziek) maakt Young van hetzelfde nummer een heel ingetogen en donkere song. Met enkel een mondharmonica en zijn eigen akoestische gitaarspel wordt het nummer door Young gestript tot enkel het karkas van de song overblijft.  Tijdens de intro herkent het publiek het nummer niet eens. Pas bij de eerste regel tekst klinkt een enthousiast herkenningsapplaus.

neil young in actie


De superieure klagende harmonica zet de toon, gevolgd door een sobere maar heel efficiënte rechterhand. De strums, pickings en gedempte akkoorden van Young’s gitaarspel ondersteunen perfect de complexe frasering van de tekst. Neil’s karakteristieke krassende stem tenslotte past perfect bij de gelaagde tekst.
De uitvoering is een meesterwerk.

Neil Young unplugged

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s